Nghiên cứu đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững kinh tế trang trại vùng lũ đồng bằng sông Cửu Long

ThS. Trần Thị Mai Phương

Trường Đại học Khoa Học Tự Nhiên

5 Bộ

9 Tài nguyên - Môi trường

8/2006

8/2007

Tóm tắt kết quả: Qua kết quả nghiên cứu và điều tra, kinh tế trang trại vùng ĐBSCL đang ngày trở nên phổ biến. Nhà nước với chủ trương chính, kế hoạch hỗ trợ và khuyết khích đầu tư vào lãnh vực nuôi trồng thủy sản. Do đó, tốc độ phát triển từ việc nuôi trồng thủy sản ngày càng mở rộng và đa dạng các loài thủy sản trên vùng nước mặn, lợ và nước ngọt. Việc hình thành các mô hình kinh tế trang trại tại khu vực nuôi trồng thủy sản vùng ngập lũ đã phần nào giải quyết được những khó khăn về đời sống kinh tế, nâng cao thu nhập kinh tế đối với người dân trong vùng. Giải quyết một nguồn lao động nhàn rỗi trong vùng. Các chủ trang trại luôn tìm ra những mô hình nuôi trồng nhằm vừa đảm bảo thu nhập kinh tế cao, vừa bảo vệ được chất lượng nguồn nước, đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế trang trại trong vùng ngập lũ phần lớn mang tính chất tự phát. Do đó, vấn đề chú ý đến môi trường cũng chưa được quan tâm đúng mức. Hệ thống xử lý nước thải trong khu vực ao nuôi vẫn chưa đảm bảo và phần lớn xả trực tiếp ra môi trường bên ngoài, tạo điều kiện cho việc phát tán chất thải ô nhiễm, mầm bệnh sang những khu vực khác, gây thiệt hại kinh tế. Nuôi trồng thủy sản hữu cơ thông qua phương pháp hệ thống, đồng thời kết hợp các biện pháp kỹ thuật vật lý, sinh vật... chủ yếu dựa vào dinh dưỡng hiệu quả cao, lợi dụng tuần hoàn và quản lý môi trường một cách nghiêm ngặt để duy trì sức sản xuất của hệ thống nuôi trồng, mang lại hiệu quả cho sản xuất đồng thời bảo vệ môi trường. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ về vốn của nhà nước vẫn còn quá nhiều thủ tục gây khó khăn cho việc đảm bảo an toàn trong nuôi trồng thủy sản. Kiến nghị + Đối với Nhà nước và chính quyền địa phương phải có chính sách quy hoạch hợp lý vùng nuôi thủy sản trên vùng nước mặn, lợ và nước ngọt hợp lý tại những địa điểm phù hợp với môi trường, sử dụng tài nguyên đất và nước hiệu quả và theo cách thức bảo tồn được đa dạng sinh học, nơi cư trú và các chức năng của hệ sinh thái nhạy cảm về mặt sinh học và đảm bảo tính bền vững. Với việc quy hoạch vùng nuôi thủy sản nếu quy hoạch không phù hợp sẽ gây nên vấn đề suy thoái môi trường. + Tăng cường đầu tư của nhà nước và nâng cao hiệu quả vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn. Trước hết, cần tập trung ưu tiên vốn cho đầu tư xây dựng hệ thống chợ nông thôn, trung tâm giao dịch hàng hóa nông sản, đồng bào với hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông, vì đó là điều kiện kinh tế trang trại có thể giao lưu hàng hóa, tiếp cận thị trường. Tăng cường đầu tư cho khoa học kỹ thuật trong lai tạo con giống. + Đối với các chủ trang trại, các chủ trang trại nên nhanh chóng áp dụng các biện pháp kỹ thuật hiện đại trong sản xuất, chuyển từ kỹ thuật nuôi trồng truyền thống sang việc ứng dụng những kỹ thuật cao trong sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng thủy sản. + Việc xem xét, thử nghiệm và đưa Probiotic vào sử dụng trong các trang trại nuôi trồng thủy sản vùng lũ ĐBSCL là một hướng đi thiết thực, tạo được sự cân bằng giữa năng suất nuôi trồng, vệ sinh an toàn thực phẩm và môi trường được cải thiện. + Tăng cường chính sách, hỗ trợ về vốn hỗ trợ các chủ trang trại phát huy tiềm lực và thế mạnh trong vấn đề nuôi thủy sản, đầu tư sản xuất để nâng cao sức cạnh tranh, phát triển mô hình nuôi thủy sản đảm bảo được vấn đề giảm thiểu ô nhiễm môi trường. + Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời những trường hợp gây ảnh hưởng đến môi trường do việc không tuân thủ đúng biện pháp kỹ thuật vệ sinh trong công tác nuôi trồng thủy sản của chủ trang trại. Đối với khu vực nuôi trồng, các chủ trang trại cần phải thiết kế hệ thống ao xử lý nước thải cho ao trước khi xả chúng vào môi trường nước.

NOFILE