Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh trong 20 năm đổi mới (1986-2006)

TS. Dương Kiều Linh

Trường Đại học KHXH&NV

1 Tỉnh

8 Văn hóa xã hội

05/2010

05/2012

Mục tiêu: 1. Khảo sát thực trạng họat động của báo chí TP.HCM trong 20 năm đổi mới từ 1986-2006 (chỉ báo in, không dành cho truyền hình, Đài phát thanh và Báo điện tử) mô tả báo chí để làm rõ diện mạo và tính cách của báo chí, các họat động của báo chí, phân lọai báo chí dựa trên các tiêu chí lọai hình, các hình thức diễn đàn và tôn chỉ mục đích của báo chí , các cơ quan chủ quản của báo chí có mặt trên địa bàn TP.HCM (về cơ bản phân thành 2 lọai: báo của thành phố và của bên ngoàii nhưng in, phát hành ở thành phố) 2. Đánh giá vai trò của báo chí TP.HCM trong sự nghiệp đổi mới ở các phương diện: chính trị-kinh tế - xã hội, văn hóa- nghệ thuật và giải trí nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân đô thị. 3. Phân tích những chức năng của báo chí TP.HCM trong thời kỳ đổi mới ở 3 phương diện: là phương tiện chuyển tải chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước vũ khí chính trị -tư tưởng, là diễn đàn dân chủ của toàn xã hội, là một loại hàng hóa đặc biệt 4. Nêu lên một số giải pháp về quản lí báo chí và những biện pháp để báo chí mang rõ đặc tính bản sắc vốn có của báo chí TP.HCM trong lịch sử và định hướng của báo chí thời kỳ hội nhập và phát triển Nội dung: 1. Trình bày điều kiện, mội trường họat động của báo chí TP.HCM trong 20 năm đổi mới (1986-2006): - Điều kiện lịch sử, kinh tế văn hóa xã hội ảnh hưởng đến họat động báo chí, các yếu tố mà truyền thống báo chí TP.HCM vốn có, về tập quán tâm lý cư dân đô thị TP.HCM: thói quen đọc báo và bỏ tiền ra mua báo hàng ngày, các yếu tố kinh tế như đời sống vật chất, mức độ chi phí cho các nhu cầu thông tin và giải trí của cư dân đô thị TP.HCM, các doanh nghiệp ra đời phát triển khá mạnh đã sử dụng báo chí cho mục tiêu quảng bá sản phẩm ngày càng rộng rãi .. làm nên vai trò trong họat động kinh tế của báo chí , mới và rất khác với trước đây, mô tả các họat động xã hội văn hóa đa dạng phong phú của báo chí TP.HCM trong 20 năm (1986-2006). - Nghiên cứu và phân tích một số văn kiện của Đảng và nhà nước và của thành phố HCM về văn hóa nói chung và báo chí nói riêng để thấy rõ những thay đổi thuận lợi về chủ trương phát triển báo chí , những chính sách khuyến khích để báo chí phát triển và những Nghị định về quản lý báo chí thành phố trong 20 năm đổi mới. - Khảo sát tòan bộ báo in (thuyết minh lý do không khảo sát Truyền hình và phát thanh, Báo điện tử xác định giới hạn của đề tài là chỉ khảo sát những tờ báo và tạp chí của TP.HCM, còn các tờ báo của TW hoặc của các tổ chức đòan thể khác nhau được in ấn và phát hành trên địa bàn thành phố chỉ được đề tài đưa vào danh mục báo chí và có so sánh đối chiếu khi khảo sát chứ không phải là đối tượng chính để khảo sát. Phần phụ lục sẽ trình bày rõ.) Mô tả diện mạo và tính cách của báo chí TP.HCM trong 20năm đổi mới. Phân lọai, phân biệt các lọai hình báo chí, giữa báo và tạp chí , từ số lượng, diện mạo, lọai hình, thể lọai, quá trình ra đời và phát triển, llàm lý lịch trích ngang cho một số tờ nhật báo có vị thế trong đời sống văn hóa xã hội, trong nhu cầu đọc và sử dụng thông tin trên các tờ báo, làm danh mục báo chí TP.HCM trong 20 năm đổi mới, đưa ra những nhận định về thực trạng và nguyên nhân của thực trạng 2. Trình bày mối quan hệ giữa báo chí TP.HCM với: - Với các vấn đề chính trị - kinh tế - xã hội, với vấn đề chuyển tải chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, với vấn đề cái cách hành chính, với vấn đề chính quyền đô thị, với vấn đề quản lý đô thị, với vấn đề phát triển kinh tế xã hội, với vấn đề thực thi dân chủ và chống tham nhũng tiêu cực, Báo chí với vấn đề giáo dục và nâng cao dân trí ... - Với văn hóa- nghệ thuật giải trí nâng cao đời sống tinh thần và chất lượng cuộc sống người dân nói chung và cư dân đô thị nói riêng. 3. Đánh giá vai trò của báo chí trong sự nghiệp đổi mới. 3.1. Tích cực : - Vai trò vũ khí chính trị tư tưởng ,truyên truyền chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước, của Đảng bộ và chính quyền Thành phố, phương tiện chuyển tải thông tin... - Vai trò diễn đàn các vấn đề xã hội: Có chức năng như một tổ chức, có tiếng nói quyền lực vì đại diện cho việc thực thi dân chủ trong xã hội, với các vấn đề liên kết cộng đồng, sự đồng thuận xã hội cho các nhu cầu dân sinh , dân trí, nâng cao chất lượng cuộc sống, cho phát triển bền vững... - Là hàng hóa đặc biệt: phân tích những mối quan hệ giữa báo chí và vấn đề kinh tế, yếu tố thương mại , thương phẩm .. - Đề tài cũng sẽ đưa ra một số các vấn đề có tính lý luận và thực tiễn của báo chí hiện nay, các chuyên đề như mối quan hệ giữa báo chí và các cơ quan chức năng nhà nước, báo chí có bị thương mại hóa hay không? Báo chí cần có tính định hứơng thẩm mỹ cho công chúng? Vai trò của báo chí trong cuộc đổi mới, đấu tranh chống tham nhũng, Vai trò của báo chí yêu cầu đối ngọai, Ngôn ngữ báo chí hiện đại ... 3.2. Hạn chế : - Đôi khi minh họa khiên cưỡng, khô khan thiếu tính nghệ thuật và nghiệp vụ - Đôi khi thiếu chủ động và nhất quán trong các diễn đàn trên một số tờ báo lớn - Đôi khi bị tính thương mại chi phối : hiện tượng quảng cáo sai luật, các bài quảng bá thương hiệu quá mức, gây những ngộ nhận, đi quá xa những vấn đề nhạy cảm về chính trị xã hội... 3.3. Một số nhận xét về kỹ thuật, nghệ thuật báo chí và đôi nét về đội ngũ những người làm báo của TP.HCM trong 20 năm đổi mới.

NOFILE