Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN thủy lợi phục vụ phát triển bền vững vùng nuôi trồng thủy sản nước ngọt ở Đồng bằng sông Cửu Long

KS. Mai Văn Cương

Viện khoa học thủy lợi Việt Nam

5 Bộ

9 Tài nguyên - Môi trường

từ 01/2008

12/2010

- Mục tiêu đề tài: Đề xuất được các giải pháp KHCN sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và mô hình phù hợp nhằm khai thác hiệu quả và bền vững vùng nuôi trồng thủy sản nước ngọt (chủ yếu là cá Tra) ở ĐBSCL a. Kết quả nghiên cứu chủ yếu: - Khảo sát ,tổng kết các mô hình nuôi cá Tra ở ĐBSCL.Phân tích những tồn tại của từng mô hình và đánh giá nguyên nhân. - Đề xuất ,nghiên cứu cơ sở khoa học cho các mô hình thủy lợi phục vụ nuôi cá Tra ở ĐBSCL. Các kết quả nghiên cứu chính là: +Nhu cầu nước cho cá Tra (Số lượng và chất lượng). +Chế độ cấp thoát nước thích hớp cho mô hình nuôi cá Tra. +Nguyên tắc bố trí kênh cấp thoát nước phục vụ nuôi cá Tra bền vững. - Đề xuất các mô hình thủy lợi thích hợp phục vụ nuôi cá Tra bền vững ởĐBSCL. Gồm 3 mô hình nuôi cá Tra xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học: +Mô hình xử lý nước thải bằng hồ sinh học. +Mô hình xử lý nước thải bằng mương o xy hóa tuần hoàn . +Mô hình xử lý nước thải bằng cánh đồng tưới. - Dự báo diễn biến chất lượng nước theo sự phát triển diện tích nuôi thủy sản nước ngọt ở ĐBSCL: +Kết quả mô phỏng chất lượng nước vùng thủy sản nước ngọt hiện trạng 2008. +Kết quả mô phỏng chất lượng nước (không xử lý) vùng thủy sản nước ngọt đến năm 2020. +Kết quả mô phỏng chất lượng nước (có xử lý) vùng thủy sản nước ngọt đến năm 2020. - Quy hoạch chi tiết mô hình thủy lợi phục vụ nuôi cá Tra bền vững (quy mô 866 ha, tại xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang). +Ứng dụng kết quả nghiên cứu về chế độ cấp thoát nước cho cá Tra để tính toán hệ thống thủy lợi cấp thoát nước cho mô hình thí điểm. +Ứng dụng kết quả nghiên cứu về phương pháp xử lý nước thải cho cá Tra để tính toán thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho mô hình thí điểm. - Tính toán thiết kế công trình cấp thoát nước và xử lý nước thải phục vụ nuôi cá Tra bền vững ở ĐBSCL. +Tính toán nhu cầu nước cho cá Tra: nhu cầu chất lượng theo các chỉ tiêu về nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), nhu cầu về khí oxy hòa tan (DO).Tính toán lượng nước cần cho cá Tra theo thời vụ và theo từng thời kỳ sử dụng nước trong vụ nuôi. +Tính toán chế độ cấp thoát nươc cho cá Tra: xác định được hệ số cấp thoát nước cho cá Tra theo 3 vùng: vùng đầu nguồn sông Cửu Long (An Giang, Đồng Tháp), vùng giữa nguồn sông Cửu Long (Cần Thơ, Vĩnh Long, một phần Tiền Giang),vùng cuối nguồn sông Cửu Long (Bến Tre, Trà Vinh,Sóc Trăng). +Tính toán thiết kế công trình xử lý nước thải cho cá Tra: Xác định phương pháp tính toán diện tích hồ sinh học.Đề xuất các dạng kết cấu hồ: kích thước, phân chia các ngăn hồ nhỏ, các dạng cửa phân phối nước, cống chuyển nước, vách ngăn giữa các hồ sử dụng vật liệu nhẹ địa phương. b.Tiến bộ kỹ thuật công nhận: - Đề tài đã đưa công nghệ xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học vào quy trình nuôi cá Tra bền vững.Đây là một tiến bộ kỹ thuật đã được công nhận trong quy trình xử lý nước thải, nhưng chưa được ứng dụng trong quy trình nuôi cá Tra ở ĐBSCL trước đây.Với việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật này sẽ giúp cải thiện môi trường nước vùng nuôi cá Tra một cách đáng kể. - Đề tài đề xuất giải pháp dự báo diễn biến chất lượng nước theo sự phát triển diện tích nuôi cá Tra.Thông qua dự báo này để hoạch định một kế hoạch phát triển nuôi cá Tra (diện tích, sản lượng) một cách tối ưu về kinh tế và môi trường. c. Kết quả ứng dụng,triển khai tiến bộ kỹ thuật(TBKT): Đề tài đã triển khai xây dựng mô hình thí điểm nuôi cá Tra xử lý nước thải bằng hồ sinh học: - Địa điểm: ấp Mỹ Quý, xã Mỹ Phú, huyện Châu Phú,tỉnh An Giang. - Quy mô: 3,8 ha - Thời gian: tháng 5/ 2010. - Cơ quan tiếp nhận:Sở nông nghiệp và PTNT tỉnh An Giang.- Hiệu quả về môi trường: mô hình đã làm giảm được từ 60-70% chất độc hại có trong nước thải nuôi cá Tra, góp phần cải thiện môi trường nước cho hệ thống nguồn nước trong vùng nuôi cá Tra.

NOFILE