Ảnh hưởng thuốc trừ sâu chứa hoạt chất diazinon lên hoạt tính enzyme cholinesterase ở cá rô đồng (anabas testudineus): hiệu ứng của nhiệt độ và oxy hòa tan

Nguyễn Văn Công

Trường ĐH Cần Thơ

5 Bộ

2 Thủy sản

2008

Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trong canh tác lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã đến mức báo động và nhất là trong giai đoạn dịch rầy nâu, vàng lùn, lùn xoắn lá xảy ra như hiện nay. Mặc dù sử dụng thuốc là biện pháp tốt để bảo vệ cây trồng nhưng nó cũng gây tác hại không nhỏ đến môi trường xung quanh. Cá rô đồng (Anabas testudineus) thường được tìm thấy trên ruộng lúa nên khó tránh khỏi ảnh hưởng từ phun thuốc BVTV. Oxy hòa tan (DO) và nhiệt độ nước trên ruộng thường dao động rất lớn trong ngày và theo thời gian canh tác ĐBSCL. Hai nhân tố này có ảnh hưởng đến độc tính của thuốc BVTV đối với cá hay không rất cần được tìm hiểu. Ba mức nhiệt độ (20 oC, 25 oC và 30oC) và hai mức DO (<2mg/L và >5mg/L) được bố trí theo khối hoàn toàn ngẩu nhiên trong điều kiện phòng thí nghiệm để tìm hiểu ảnh hưởng của hai nhân tố này đến mức độ ức chế enzyme cholinesterase (ChE) trong não và thịt cá rô đồng của thuốc BVTV lân hữu cơ diazinon. Kết quả cho thấy nhiệt độ và DO không ảnh hưởng đến hoạt tính ChE trong não và thịt cá trong trường hợp không diazinon. Tuy nhiên, khi có diazinon, nhiệt độ làm tăng ảnh hưởng của diazinon đến ChE trong não và thịt cá. DO và tương tác giữa DO và nhiệt độ không làm ảnh hưởng đến độc tính của diazinon đến cá. Kết quả chỉ ra rằng cá rô có nhiều nguy cơ bị ảnh hưởng nếu phun thuốc BVTV khi nhiệt độ cao (buổi chiều) và nếu thu mẩu cá rô vào buổi chiều sẽ dễ thấy ảnh hưởng của phun thuốc hơn buổi sáng.

92_bckh_Nguyen Van Cong va Ngo To Linh 816 823.doc